Về trường hợp sử dụng AI để gian lận trong giải DOL mùa 1

Khi tổ chức Dango Online League, tôi (Tuệ Trần) muốn xây dựng một nhóm luyện cờ hàng tuần với mục đích chính là cải thiện trình độ. Ngoài quyền lợi được review kỳ phổ sau khi chơi, tôi không trao giải cho những bạn chiến thắng.

Với tinh thần trên, tôi không đề cập đến vấn đề gian lận vì tôi tin rằng các kỳ thủ, với lòng tự trọng của người chơi cờ vây, không thể vì một chút háo thắng mà phải làm như vậy.

Tuy nhiên, sau 4 vòng đấu. Ban tổ chức nhận thấy có dấu hiệu gian lận khi xem kỳ phổ một số ván đấu. Trong đó, bên cạnh một số kỳ phổ mà nước đi của AI xuất hiện với tần suất hơi đáng ngờ, có một kỳ phổ mà bên Đen sử dụng hơn 90% số nước chỉ ra bởi KataGo, đó là trường hợp itachi91 (Trần Tiến Đạt 3 kyu) dùng để chơi với đối thủ fiwin0pz.

Các lý do để khẳng định itachi91 gian lận bằng KataGo

Tỉ suất 90%

Với kinh nghiệm nghiên cứu cờ vây bằng KataGo của tôi, kể cả kỳ thủ chuyên nghiệp cũng khó có thể đạt được tỉ suất hơn 70% đánh đúng nước tốt nhất KataGo chọn (không tính các nước only move).

Cá nhân là một kỳ thủ 5 dan, tôi thường dùng Kata để review ván đấu của mình, (trừ đi các nước only move) tôi gần như không thể đạt tỉ suất chơi giống AI 50%.

Nói như trên, có một cách khá dễ hiểu để lách luật, đó là sử dụng AI có xen lẫn những nước đi không tốt nhưng không quá tồi. Và rất khó để xem kỳ phổ và phán đoán người đó có dùng AI hay không. Tôi xin tạm chưa bàn đến vấn đề này trong bài viết này.

Trong trường hợp ván đấu của itachi91 kể trên, tỉ suất hơn 90% là một con số không tưởng với trình độ 3 kyu.

Bài test dựa trên một số nước đi

Tuy nhiên, kỳ thủ này năm lần bảy lượt khẳng định rằng không hề dùng AI, mà chỉ vô tình chơi xuất thần (do đối thủ chơi dễ quá nên mình chỉ cần đi những nước không sai?).

Việc này làm tôi tốn khá nhiều thời gian để suy nghĩ về nhận định của mình. Liệu có phải mình bị xét nét quá? Liệu có phải 3k cũng có lúc xuất thần thực sự (hơn hẳn ku cậu 5 dan tôi đây)? Các số liệu có thực sự đúng? Có khi nào mình đổ tội sai người?

Để giải quyết vấn đề này, tôi chọn ra 10 trường hợp đi quân không quá dễ thấy, làm thành một bộ bài tập và gửi đến 20 người trình độ từ 5k đến 5d để kiểm định khả năng một human-player tìm ra các nước này cao đến đâu.

Nếu bạn tò mò muốn test trình độ, thì nhào vô link này: https://forms.gle/XDdgb6Tf2HkdkBVd7

Và dưới đây là bảng kết quả:

Trừ nước P17 và B15 khá được ưa chuộng vì có vẻ rất hợp cơ bản. Hầu hết mọi người không tìm ra được các đáp án tốt nhất trong những bài tập khác. Đặc biệt là C11, H15 và G15. Đây là các nước đi thực sự gây sửng sốt cho tôi khi lần đầu xem kỳ phổ này.

Tính theo xác suất dựa trên các con số trên, tỉ lệ một kỳ thủ có thể đánh chính xác cả 10 đáp án trên là 1/4.000.000. Với con số này, tôi có thể khẳng định 10 nước ở trên itachi01 đi được nhờ sự giúp đỡ của KataGo. Hoặc nếu tôi sai thì bạn itachi91 nên thử sức với xổ số kiến thiết thay vì chơi cờ vây.

Đánh giá kỳ phổ

Đây đáng ra là bước đầu tiên, nhưng tôi cố tình kéo nó xuống tới đây để không spoil niềm vui giải bài tập của các bạn ở mục trên.

Trong trận đấu bên dưới, quân Đen (3 kyu) không hề để lại dấu vết về một sai sót dù chỉ là nhỏ nhất. Kết quả là đối thủ (1 dan) bị đánh không có một tí cơ hội phản kháng, cuối trận thì Trắng chết vài nhóm quân và chênh lệch tỉ số có thể lên đến 100 mục.

Mời các bạn theo dõi trận đấu:

 

Download SGF

 

Quyết định của ban tổ chức DOL

Để đi đến kết luận ở trên và đăng bài thông báo này. Tôi đã tốn khá nhiều thời gian để suy nghĩ về trường hợp cụ thể này cũng như những trường hợp khác có thể xảy đến trong tương lai.

Vấn đề nhỏ hay lớn?

Trước hết, trong vụ việc lần này, ngoài kỳ thủ itachi91, một kỳ thủ khác cũng thuộc bảng A là chonbongxu (Lê Trần Nhật Quang 2d) đã tự nhận mình đánh thay cho itachi91 trong trận đấu ở trên. Tạm gác qua lỗi gian lận thay thế người thi đấu, có một điều chắc chắn rằng dù ai trong hai người này cũng không thể chơi trận đấu trên.

Cả hai kỳ thủ nêu trên đều ít nhiều liên quan đến CLB cờ vây Dango ở Tp.HCM. Với tư cách là chủ nhiệm CLB và BTC DOL, tôi có pm riêng hai người để hy vọng giải quyết vấn đề nhẹ nhàng và để sau đó đưa ra vấn đề nhắc nhở chung trên tinh thần giúp nhau tiến bộ.

Tuy nhiên, cả hai cho đến thời điểm hiện tại đều quả quyết rằng không có sự can thiệp của AI trong trận đấu trên.

Qua việc sử dụng AI để đấu cờ, hai kỳ thủ trên đã thể hiện sự thiếu tôn trọng bản thân và đối thủ. Đồng thời, việc phủ nhận khả năng sử dụng AI một cách lộ liễu như trên thể hiện sự thiếu tôn trọng ban tổ chức giải lẫn các quy tắc chung (thành văn hoặc không) khi thi đấu cờ vây ở Việt Nam.

Do đó, vấn đề tưởng nhỏ lại hóa to: nếu những người thân thiết nhất ở CLB vẫn hành xử như vậy, làm thế nào để xử lý người lạ?

Hình thức kỷ luật

Chứng kiến hai đồng chí kể trên cùng đồng thanh: Không nhận đấy làm gì được nhau? Tôi bỗng nhận ra một vấn đề ở quy mô lớn hơn: Việt Nam chưa có một hệ thống đủ mạnh để áp các hình thức kỷ luật thích đáng đến các trường hợp vi phạm quy định chung.

Một phần là do toàn bộ hoạt động cờ vây ở Việt Nam vẫn mang tính nghiệp dư. Mà đã là nghiệp dư thì việc gì phải sợ bị phạt trong các hoạt động cộng đồng?

Trong quyền hạn của mình, tôi đưa ra các quyết định kỷ luật sau:

  • Hủy tư cách thi đấu của hai kỳ thủ Trần Tiến Đạt (itachi91) và Lê Trần Nhật Quang (chonbongxu) trong toàn bộ các giải đấu online/offline có tham gia tổ chức bởi Dango hoặc Elo Go Vietnam cho đến hết năm 2021 (bao gồm DOL ss1)
  • Hủy quyền tham gia sinh hoạt CLB cờ vây Dango của hai kỳ thủ trên cho đến hết năm 2021.

Các vấn đề còn lại

Phía trên, tôi còn để lại khá nhiều câu hỏi bỏ ngõ cho các đơn vị mong muốn tổ chức các giải đấu online “sạch” hơn.

Đối với vấn đề anti-cheat, giải KPMC tôi vừa tham gia có 2 lớp lọc:

  • Điện thoại livestream với trọng tài trong thời gian thi đấu. Quay toàn bộ cử chỉ của người chơi và màn hình máy tính.
  • Hội đồng giám khảo gồm 3 kỳ thủ chuyên nghiệp để nghiên cứu và nhận định kỳ phổ có phải cheat hay không.

Ngoài ra, hình thức kỷ luật của KPMC cũng rất nặng. Kỳ thủ thuộc quốc gia nào bị xác định là có gian lận thì quốc gia đó sẽ bị hủy tư cách thi đấu vĩnh viễn khỏi giải KPMC.

Hiện tại, VN chưa đủ sức để làm điều gì kể trên cả. Nên cứ phải từng bước.

 

Còn lại chỉ biết trông chờ vào ý thức của mỗi người chơi cờ vây.

4 comments

  1. Phuong 7k says:

    sau này cứ giải online , mình cần phải có dk sau mỗi ván , kỳ thủ phải nộp thêm đoạn clip quay màn hình lúc mình đánh trong suốt trận đánh để tránh cheat và những vấn đề phát sinh khi đánh online :3

Leave a Reply

Your email address will not be published.